حرف ناكاركردي

كاركردهاي آجرنما

كاركردهاي اجتماعي فوتبال

پایه و اساس روش کارکردگرایی چیست ؟( بخش اول و دوم) نادر صنعتی

 ۱)کارکردگرایان انسانها را  به صورت ماشینهای نیازی می بینند که با گردهم آمدن در صدد رفع این نیازها می باشند با این وجود انسانها طبع شروری نیز دارند و باید توسط مکانیسمهای کنترل اجتماعی این طبع و ذات شر کنترل و اصلاح گردد. به این ترتیب در این چشم انداز کمتر با انسانهایی روبرو هستیم که کله داشته باشند.

 ۲)کارکردگرا  نگاهی که به هستی های اجتماعی و طبیعی دارد نگاهی حیرتزده در برابر نظم است. به عبارت دیگر در این جهان بسیار محتمل بود که همه چیز در هم و برهم باشد. اما چرا نظم وجود دارد و چرا همه چیز منطق و روال خاص خود را دارد؟ بنابراین کشف و دیدن تضاد در این نظرگاه شاهکار نیست بلکه دیدن و سپس تبیین نظم  در جامعه و جهان کاری ارزشمند محسوب می گردد.

۳)   بسیاری از کارکردگرایان  گرایشهای پوزیتویستی دارند به این معنا که اولا تصور می کنند که جهانی خارج از ذهن ما وجود دارد که  بر آن قانون و قاعده خاصی حاکم است و این قانون و قاعده ها توسط بینش و روش علمی قابل کشف است. لذا کمتر در این دیدگاه گرایشهای پست مدرنی دیده می شود.

 حال این پرسش مطرح می شود که روش کارکردگرایانه چگونه روشی است؟ و به دنبال کشف چه چیزی می گردد؟ پاسخ نسبتا روشن است. یک کارکردگرا به دنبال نیازهایی است که منجر به دوام یک پدیده شده اند اما پرسش اینجاست که چگونه می توان این نیاز را تشخیص داد؟ به عبارت دیگر  از کجا معلوم که آنچه را که به عنوان نیاز مطرح می کنید  واقعا نیاز باشد؟
 برای کشف و توصیف یک نیاز اجتماعی بایستی به سراغ نظرات و آرای کسانی رفت که در آب هوای کارکردگرایانه نفس می کشند کسانی چون دورکیم پارسونز و مرتن. برای آنکه منظور خودمان را روشنتر بیان کنیم بیایید با یکدیگر به سروقت تئوری دورکیم درباره جوامع مکانیکی و ارگانیکی رفته و ببینیم که چگونه این تئوری می تواند به ما در درک کارکردگرایانه وقایع اجتماعی کمک نماید. در نگاه دورکیم مهمتریت نیاز یک جامعه مکانیک بازتولید همشکلی ها و همگونی های افراد جامعه است. در یک چنین جامعه ای فرد متفاوت یک خطر برای وحدت جامعه و اساسا خود جامعه می باشد. در این جامعه افراد در مراسم و آیینهای متعدد آزمون می شوند. آزمونی که در آن مشخص می گردد که این فرد همچنان  به مرامها و معتقدات این جامعه پایبند هست یا خیر.  با دانستن این نکته کارکرد بسیاری از مراسم و اعتقادات در این جوامع معلوم می شود. همچنین مشخص می گردد که چرا در جوامع جدید که نیازهای اجتماعی تغییر کرده است  مراسم و آداب و رسوم نیز نرم نرمک  کمرنگ می شوند. در جوامع امروزین دیگر لازم نیست که افراد  به دنبال اثبات برادری خود باشند بلکه آنها باید تلاش کنند که تخصص و مهارت خود را به نمایش بگذارند.

پایه و اساس روش کارکردگرایی چیست ؟( بخش سوم) نادر صنعتی

پس از ذکر مطالب بالاحال نوبت آن رسیده است که چند نکته کوچک دیگر را درباره تبیینهای کارکردی خاطر نشان کنم:

۱)  بسیاری ازتبیینهای کارکردی علت ایجادی یک پدیده را مشخص نمی نمایند. بلکه علت و چرایی دوام وبقای آن را به ما می گویند. به عنوان مثال درباره پدیده حجاب شما نمی توانید از دل  تبیینهای کارکردی به این پرسشها جواب دهید که چرا در ایران ارزش حجاب بانوان اولا بدین شکل و شمایل جلوه گر شده است و ثانیا چرا به این میزان اهمیت و ارزش یافته است. پاسخ به این پرسشها در تبیینهای ساختاری تاریخی و حتی کنشگرایانه نهفته است. به همین خاطر است که معمولا می گوییم کارکردگرایی ساختاری و این دو واژه را با هم می آوریم.( از دوستان عزیز می خواهم که نظر خود را دباره دلایل ساختاری به وجود آمدن ارزش حجاب در وبلاگ ذکر نمایند.)

۲)هنگامی که با نظرات کارکردگرایان آشنا می شویم در می یابیم که ما با انواع کارکردگرایی مواجه هستیم. گونه ای از کارکرگرایی نهایتا تبیینهای خود را بر نیازهای انسانها استوار می سازد( کارکرگرایی فردگرایانه) و گونه ای از کارکردگرایی  بر نیازهای جمعی پای می فشارد. دورکیم در بحث از منشائ نیازها تلاش می کند تا نشان دهد بسیاری از نیازهای ما منشائ جمعی دارند و نه فردی. به عبارت دیگر چون جامعه این نیاز را دارد ما نیز این نیاز را در درون خود احساس می کنیم. هرچند که بسیاری از تبیینهای کارکردی آغشته به دیدگاه اول است اما پیروان دورکیم که جامعه شناسان برجسته ای نیز هستند می کوشند تا سطح تحلیل خود را به افراد تقلیل ندهند. با تشکر 

پایه و اساس روش کارکردگرایی چیست ؟( بخش دوم) نادر صنعتی

کارگاه علوم اجتماعی

به نام خدا

بررسی انسان از منظر کارکردگرایی ، و پاسخ به سوال فرهنگی و تحلیل کارکردهای اجتماعی « موسیقی »:

نویسنده: راضيه خاوری

1- انسان كيست؟ آيا انسان شناسي كاركرد گرايان را قبول مي كنيد؟

بشر از زماني كه پا به عرصه هستي گذاشت انتظارات و توقعاتي داشت. توقع براي يك زندگي خوب و بهتر از ديروز .همين انسان روزي گياه را به صورت خام مي خورد ،روي زمين مي نشست ،از شاخ وبرگ درختان براي پوشاندن خود استفاده مي كرد.وبا همه سادگي خود داراي ذهني كنجكاو بود ذهني كه باعث شد تا روي زمين سير كند و افتان وخيزان طبيعت را ببيند و سعي كند ديگر در هواي سرد به انتهاي غار براي دور ماندن از سرما نرود بلكه نوك چوب را روي زمين بمالد يا دو سنگ را بر هم زند تا آتش درست كند.شايد منظور كاركرد گرايان از انسان شرور همان انساني است كه يك جا نشين نيست.اگر اين انسان يك جانشين بود،اگر به همان چيزهاي كه بدست مي آورد تا بخورد غنيمت مي كرد،اگر به دنبال چرايي ذهن خود نبود طبيعتا من و شما الان يا در اين دنيا نبوديم ،يا اگر هم بوديم در همان وضعيت انسانهاي چند هزار سال پيش به سر مي برديم .ولي اين انسان همه عمرش به دنبال سؤالات ذهنش بود .تا اينكه در اين زمان حتي به اين كره خاكي بسنده نكند. و اين حرف كاركردگرايان كه انسانها بي اراده اند مسلما قابل رد است مثال عيني اين مورد خود من اگر اراده نداشتم انساني مي شدم بي سواد،بي تمدن ويا به عبارت ساده تر همان بي فرهنگ كه احتمالا با حيوان هيچ تفاوتي نداشتم.ولي اين اراده من بود كه هم اكنون در جمع شما دوستان هستم.

ودر كل بايد اين طور بگويم كه با نظر كاركردگرايان در مورد انسان مخالفم.اگر به قول كاركردگرايان اين انسان شرور،بي اراده و…بود پس چگونه خود اينها توانستند صاحب مكتب شوند و شاگرداني رانيز تعليم دهند مگر خودكاركردگرايان انسان نبودند.

2- آيا وقتي فيلم چارلي چاپلین را مي بينيم مي فهميم و مي خنديم يا نه ؟

انسان امروز انسان متكامل است و قوه درك و تحليل دارد و وقتي صحبتي را مي شنود يا نگاهي را مي بيند كاملا مي تواند به مفهوم آن پي ببرد. و فيلم چارلي نيز همين طور است وقتي مي بينيم چارلي مسايل روز را نشان مي دهد مثلا آنجا كه با آچار دكمه كت را مي پيچد مسلما مي خنديم نه به خاطر اينكه فكر كنيم اين حركت را به خاطر ناداني انجام داده بلكه به خاطر اينكه انسان امروز انسان ماشيني و تك تخصصي است.  

البته بحث سر اين موضوع كه فيلم چارلي را مي فهميم و مي خنديم يا نمي فهميم و مي خنديم را مي توان اين طور پاسخ داد كه هر انساني از ديد خودش نگاه مي كند آن كه نمي فهمد يا نمي خواهد كه بفهمد فقط حركات چارلي برايش جالب است به دور از فهم هدف برنامه.  به قول تولستوي :مردم از فكركردن بيش از هر چيز ديگري رنج مي برند.

و آنكه مي فهمد و با آگاهي به فيلم نگاه مي كند باهرحركت چارلي در ذهنش واقعيت دنياي اطرافش را تجسم مي كند و از خنديدن لذت بيشتري مي برد مثلا فيلم عصر جديد (با توجه به صنعتي شدن و تقسيم كار انساني) هر انساني مي تواند خودش را به جاي چارلي بگذارد و از حركت خودش بخندد. 

3- تحلیل كاركردهاي اجتماعی موسيقي :

انسان به خاطر فطرت زيبا خواهي كه دارد دوستدار و متمايل به زيبايي است خداوند زيباست و زيبايي را دوست دارد و طبيعت زيبا و بي نقص نشان دهنده جمال و كمال الهي است.

كاركردهاي منفي موسيقي مطرب از ديدگاه دانشمندان جهان :موسيقي مطرب انگيزه انسان را به ناخودآگاه كامل فرو مي بردو قوه ي خيال رادر انسان زياد مي كند.وهركس در يك عالم خيال سيرميكند.

آهنگ ها بر دو نوع اند:

1- نشاط انگيز:اين آهنگها مولد جنون است و طوري اعصاب را تهيج مي كند كه صاحب آن دچاراغتشاشات رواني مي شود و به بيداري و يا فعاليتهاي بي موقع ، خنده هاي بي جا ، پرگويي و حالت عصبانيت دچار ميشود كه در اثر تكرار زياد آن شخص دچار سكته قلبي ميشود.

2- حزن انگيز:اين آهنگ ها شخص را دچار حالتهاي مانند خواب زياد و يا گاهي كم خوابي زياد ، سستي ، غفلت و فراموشي ، بدبيني ، غم و غصه زياد ، افكار درهم و برهم .

دكتر ولف پروفسور دانشگاه كلمبيا ثابت كرده است كه بهترين و دلكش ترين نواهاي موسيقي شومترين آثار را روي اعصاب انسان مي گذارد .

آقاي علايي كارشناس موسيقي صدا و سيما: موسيقي هر جامعه فرهنگ هر جامعه را مشخص مي كند. و آرامش دهنده روح است و چون بر روح اثر مي گذارد باعث افزايش يادگيري مي شود. به قول افلاطون موسيقي زبان جهان است .

آقاي نبي زاده كارشناس بخش هنري وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي :موسيقي نياز رواني هر انساني است.

آقاي ترابيان (مسؤل بخش هنري آموزش و پرورش) ، آقاي چوپانكاره (مسؤل بخش هنري ميراث فرهنگي) آقاي تاج بخش (كارشناس موسيقي صداو سيما): موسيقي نياز فطري است.

                                                                                              1- آرامش

                                                                                              2- شادي روح

                                                                                              3- خيالبافي 

وبه طوركل بايد اين طوربيان كنم كه كاركردهاي موسيقي عبارتند از :      

                                                                                              4- افزايش يادگيري

                                                                                              5- نياز فطري

باتشكراز آقاي صنعتي به خاطر تمام زحماتي كه متقبل شده اند و همچنين از ساير دوستان به خاطر وبلاگ ، براي همه شما آرزوي موفقيت دارم.    

پایه های اساسی روش کارکردگرایی چیست؟

نادر صنعتی

همانطور که  در مباحث  حضوری خود اشاره شد برای آنکه یک  مکتب و نظریه را بهتر بتوانیم درک نماییم بایستی به دنبال کشف مفروضات انسانشناختی هستی شناختی  روش شنااسی و معرفتشناختی آن باشیم. این سخن به چه معنا است؟ مراد از این گفته این است که هرگاه بخواهیم به اعماق و درون دژهای یک نظریه راه بیابیم باید بدانیم که:نگاه این نظریه و نظریه پرداز به انسان چگونه است؟نگاهش به جهان طبیعی و اجتماعی چیست؟و راه رسیدن به به حقیقت را چگونه می داند؟به طور مختصر اشاره داشتیم که:

 ۱)کارکردگرایان انسانها را  به صورت ماشینهای نیازی می بینند که با گردهم آمدن در صدد رفع این نیازها می باشند با این وجود انسانها طبع شروری نیز دارند و باید توسط مکانیسمهای کنترل اجتماعی این طبع و ذات شر کنترل و اصلاح گردد. به این ترتیب در این چشم انداز کمتر با انسانهایی روبرو هستیم که کله داشته باشند.

 ۲)کارکردگرا  نگاهی که به هستی های اجتماعی و طبیعی دارد نگاهی حیرتزده در برابر نظم است. به عبارت دیگر در این جهان بسیار محتمل بود که همه چیز در هم و برهم باشد. اما چرا نظم وجود دارد و چرا همه چیز منطق و روال خاص خود را دارد؟ بنابراین کشف و دیدن تضاد در این نظرگاه شاهکار نیست بلکه دیدن و سپس تبیین نظم  در جامعه و جهان کاری ارزشمند محسوب می گردد.

۳)   بسیاری از کارکردگرایان  گرایشهای پوزیتویستی دارند به این معنا که اولا تصور می کنند که جهانی خارج از ذهن ما وجود دارد که  بر آن قانون و قاعده خاصی حاکم است و این قانون و قاعده ها توسط بینش و روش علمی قابل کشف است. لذا کمتر در این دیدگاه گرایشهای پست مدرنی دیده می شود.

 حال این پرسش مطرح می شود که روش کارکردگرایانه چگونه روشی است؟ و به دنبال کشف چه چیزی می گردد؟ پاسخ نسبتا روشن است. یک کارکردگرا به دنبال نیازهایی است که منجر به دوام یک پدیده شده اند اما پرسش اینجاست که چگونه می توان این نیاز را تشخیص داد؟ به عبارت دیگر  از کجا معلوم که آنچه را که به عنوان نیاز مطرح می کنید  واقعا نیاز باشد؟ لطفا در این باره نظر دهید.

کار کارگاهی

به نام خدا

پاسخ به سوال فرهنگی و بررسی کارکردهای اجتماعی « حجاب »

 ميترا صدر

1- در ارتباطات فرهنگی ميان فرهنگ های متفاوت تا چه حد فهم متقابل وجود دارد. برای مثال هنگامی که ما فيلمی را که مربوط به فرهنگی ديگر و جامعه ای متفاوت با ارزشهای متفاوت ، را می بينيم و از آن لذت می بريم ، آيا واقعا آنرا می فهميم و لذت می بريم يا خير ؟

آنچه به وسيله ضمير ناخودآگاه انسان دريافت و باعث می شود که انسان شناختی عالی و متفاوت از زندگی را در درون خود تجربه نمايد ، آن وقت که انسانها تلاش می کنند تا اصولی را حاکم بر رفتارشان کنند و تفکرشان را برای هماهنگ کردن احساسات ، نيازها ، جستجوی حقيقت و روشنايي و همچنين هماهنگ کردن آنها با زندگی روزمره شان به کار برند . نشان از بودن ، شدن و درک واقعيتهای درونشان دارد و هنگامی که انسان بتواند چنين تجربياتی را در درون خود تجزيه و تحليل نمايد ، به نظر من می تواند درک درستی از واقعيت آنچه را که می بيند يا می شنود داشته باشد .

او می تواند تمام حقيقت و يا بخشی از آن را که من واقعيت می نامم دريافت کرده ، بفهمد و با آن يگانه شود ، بخندد ، گريه کند ، بترسد ، دوست بدارد و يا حتی رها شود .

از آنجا که بشر در درون خود يگانه بی همتايی دارد حتی اگر فيلم يا نمايش را از فرهنگی متفاوت نظاره کند باز هم می تواند با نگاه و حرکات بازيگران و همچنين داستان فيلم ارتباط برقرار کرده و معنای شادی ، مرگ ، تنهايي ، عشق ، آزادی ، کشتن ، غم ، رنج و ... را درک کرده و با فرهنگ و احساسات خود تحليل نمايد . شايد بسته به علايق ، نوع تفکر و احساسات ما دريافتهای متفاوتی از یک فيلم دريافت شود ، ولی آنچه واقعيت دارد اين است که ، ما می توانيم از فيلم مفهومی آشنا با علايق و احساسات خود داشته باشيم و يا تجربه ای جديد را با ديدن دنيايی جديد و يا احساسی جديد وارد زندگی خود نماييم .

بررسی کارکردهای اجتماعی حجاب از منظر کارکردگرايي:

1- آنرا می توان نوعی از کنترل اجتماعی دانست.

2- ابزاری به منظور تسلط هر چه بيشتر بر قشر زنان.

3- با معرفی يک پوشش خاص :

1-3 جامعه يکدست و هماهنگ تر می شود.

2-3 باعث بازتوليد عقايد می گردد.

3-3 نظم بيشتری ايجاد می نمايد.

پايان